Glikoz moleküllerinin kandan en küçük hücreye geçişini insülin sağlar ve bireylerin enerji metabolizmasından sorumludur. Farklı nedenlerden dolayı hücreler insüline farklı tepkiler verir ve enerji üretimi ile ilgili sorunlar meydana gelebilir. Bu durumda akla insülin direnci nedir sorusu gelebilir. Vücuttaki kas, karaciğer ve yağ hücrelerinin insüline karşı farklı tepkiler vermesidir. Böylece vücut insülin duyarsızlığı meydana gelir ve çeşitli belirtilerle birlikte sağlık sorunlarına yol açar. İnsülin, kan şekerinin düzenlenmesinde oldukça etkindir ve hayati öneme sahiptir. İnsülin, vücuttaki birçok sistem üzerinden doğrudan etkilidir.
İnsülin direnci ile hücreler gerekli tepkileri vermediğinde glikoz olması gerektiği şekilde depolanamaz ve enerjiye dönüşemez. Böylece kişinin kanında glikoz birikmeye başlar. Vücut bu durumu dengelemek amacıyla Pankreas insülin direncini dengelemek için fazla insülin üretimine başlar. Kan şekeri ve insülin arasında belirli bir oran olması gerekir. Bu hesaplama da ise HOMA indeksi ile yapılır. Pankreas yeterli düzeyde insülin salgıladığında kan şekeri yani insülin dengeli olarak kabul edilir. Eğer vücut kan şekerine karşı çok dirençli ise kandaki glikozun yükselmesine yani hiperglisemiye neden olur. İlerleyen durumlarda da gizli şeker diğer ismi ile Prediyabet ve TİP 2 diyabet durumları ile karşılaşılabilir. İnsülin direnci eğer çok uzun sürerse Pankreas insilün salgılama kapasitesini tüketebilir. Böyle durumda da diyabet ortaya çıkabilir. Eğer başlangıç aşamasında ise ilaç tedavileri uygulanabilir. Ancak kontrol altına alınamıyorsa insülin iğnelerine başvurulabilir. Bu nedenle insülin direnci dengelemek, kontrol altına almak için hekim önerilerine uyulmalı ve yaşam kalitesini artıran faaliyetlere günlük yaşamda yer verilmelidir.
İnsülin Direncinin Belirtileri
İnsülin direnci başladığında ilk aşamada bireyler hiçbir belirti hissetmeyebilir. Bunun nedeni Pankreas fazla insülin ürettiği için oluşabilecek belirtileri ortadan kaldırır ve dengeli olmasına yardımcı olur. Ancak bu süreklilik sağlamaz ve Pankreas yeteri derecede insülin üretememeye başlar. Böylece insülin seviyesi dengede tutulamadığı için kan şekeri hızla yükselmeye başlar. İnsülin direncinin görüldüğü hiperglisemi belirtileri şunlardır:
• Çok fazla acıkma
• Bulanık görme
• Sık idrara gitme isteği
• Birden kilo kaybının yaşanması
• Birden el ve ayak titremelerinin görülmesi
• Mantar enfeksiyonu
• Halsizlik
• Gün içinde çok susama
İnsilün direncinin yaşanmasında kişilerin yaşam rutinlerinin, genetiğin rolü büyüktür. Bireylerde özellikle göbek çevresinde yağlanma oranının fazla olması, obezite insülin direnci görülmesine neden olabilir. Ayrıca egzersiz yapılmaması halinde kaslarda insülin birikmesine neden olabilir. Glisemik indeksi yüksek karbonhidratlar, aşırı yağlı ve işlenmiş gıdalar da insülin direncini tetikleyebilir. Bunların dışında farklı kullanılan ilaçlar da kan şekerinin dengesini bozabilir. İnsülin direnci tanısı için istenilen tahliller şunlardır: HBA1c, açlık kan şekeri, Oral Glukoz Tolerans Testi ( OGTT )’dir.
Yaşam rutinlerini değiştirmek ve tedavilerin tam uygulanması halinde sağlıklı bir yaşam mümkündür. Fazla kiloları vermek, hareket etmek, sebze, meyve ve kaliteli karbonhidratlar tüketmek, yağsız proteinlerden destek almak gerekir. Bunun dışında doktorun önerdiği ilaç tedavilerine devam etmek oldukça önemlidir.
